Printed from chabadamsterdamsouth.com

Columns

Waarom

Toen ik enige tijd geleden een vader sprak wiens zoon op verschrikkelijke wijze omgekomen was, vroeg hij mij in tranen: ‘Waarom? Waarom moest mij dit overkomen?’ En deze week bezocht ik (op afstand) een bejaarde vrouw die mij vroeg waarom zij gedurende haar leven ‘zoveel leed heeft moeten ondergaan’. Ik begreep dat sommige vragen niet te beantwoorden zijn. Maar ook besefte ik dat het werk van mij als rabbijn z’n beperkingen kent. Terwijl veel mensen hunkeren naar een antwoord op de vraag ‘waarom?’ moet ik me dat antwoord schuldig blijven, helaas. In de Parasja deze week wordt er gesproken over de huidziekte – Tsaraat. Dit is de enige plek waar de Tora een verbintenis legt tussen een lijden en een specifieke zonde, lasjon hara – kwaadsprekerij. De Thora geeft aan dat deze huidziekte het directe gevolg is van kwaadsprekerij, geroddel en achterklap. Het is opvallend dat dit de enige plek is in de Tora waar een reden wordt gegeven voor het lijden dat de mens ondergaat. Als op andere plekken in de Tora Mozes aan G-d vraagt waarom het volk moet lijden, komt er geen antwoord. Hoewel in het boek Job er verschillende argumenten voor het leed op deze wereld worden gebracht, worden al die redenen daar ook allen ongegrond verklaard. Helaas is onze eigen religie ook niet gevrijwaard van charlatans die menen u en mij precies te kunnen vertellen waarom mensen pijn en verdriet hebben. Ook nu in dit corona tijdperk word ik enerzijds overspoeld door mensen die alles menen te weten en ook de zogenaamde oplossing exact voor ogen hebben, maar anderzijds benaderen mensen mij met een duidelijke vraag: wat is de joodse visie op deze nare toestand. Toen ik die vader sprak moest ik denken aan de woorden van Mozes: “Waarom heeft U dit volk slecht aangedaan? En waarom heeft U mij gezonden? (Exodus 5:22)”. Het is absoluut toegestaan om G-ds wegen te bevragen indien wij ze niet begrijpen. Als Mozes mag klagen dan mogen wij dat ook. Het is echter een illusie om te denken dat we de vraag moeten en kunnen beantwoorden. Wel kunnen wij nadenken over de vraag of we misschien iets zinvols uit deze of andere moeilijke situaties kunnen leren en meenemen naar de toekomst. Hoe kan het mij beter maken als mens, vader, zoon, broer en vriend? En hoe kan ik een moeilijke situatie die mij overkomt wellicht gebruiken om een ander te helpen? Maar laat ik heel duidelijk zijn: het waarom blijft onbeantwoord. Waarom een wereld met zoveel pijn? Waarom zoveel onbegrijpelijk verdriet? Waarom…waarom? Waarom überhaupt een schepping? Gelukkig zijn er ook mooie en fijne gebeurtenissen, zelfs in moeilijke tijden. Laten we die vooral koesteren. De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen zou worden gelezen, is deze week:Tazria-Metsora– Leviticus 12:01 t/m 15:33. Sjabbat begint 24 april tussen 19:20 uur en 20:36 uur en eindigt op 25 april om 21:48 uur. 'De Parasja met Yanki Jacobs' is een wekelijkse column op de website: joods.nl

Sjoel gesloten

Gisteren raakte ik nogal in paniek. Anders dan andere jaren zullen er, zoals u begrijpt, dit jaar geen gasten aanwezig zijn bij onze seideravond. De afgelopen jaren was ik gedurende de Seideravond druk bezig met de organisatie en met het inspireren van zo’n tweehonderd Joodse studenten en young professionals. Ik had daarom nauwelijks tijd om me af te vragen wat de matze, de maror, het Pesachverhaal en überhaupt het concept vrijheid voor mijzelf betekent. Dit jaar zullen mijn echtgenote en ik aan tafel zitten met onze vier lieve kleine kinderen en voor het eerst word ik dus, veel meer dan andere jaren, geconfronteerd met de vraag welke betekenis de Seideravond ook voor mijzelf heeft. En terwijl ik 598 Seiderpakketjes (Seider-kits die het de mensen makkelijker moet maken om in eigen huis ook de seideravond te vieren) aan het inpakken was dacht ik na over de vier zonen zoals die in de hagada vermeld staan. 1) De chacham – de wijze zoon 2) De rasja – de slechte 3) De tam – de eenvoudige 4) De sje’eno jode’al lisj’ol – het kind dat nog niet kan vragen In de hagada wordt verteld dat ieder kind zijn eigen benadering nodig heeft. Zo staat er bij de rasja, de slechterik, dat wij hem de tanden uit zijn mond moeten slaan om hem vervolgens te vertellen dat hij niet bevrijd zou worden uit de Egyptische slavernij. Maar neem me even niet kwalijk! Is dit de pedagogisch benadering van het Jodendom? Het kind is rebels en we slaan hem de tanden uit zijn mond? Waar is onze warmte en liefde gebleven? Al onze kinderen moeten we toch omarmen en respecteren, ook als dat kind een richting heeft gekozen die anders is dan wat wij hem hadden toegewenst? De betekenis is echter het volgende: de vier zonen zoals die worden omschreven in de hagada bestaan niet. Wat wel bestaat is dat ieder kind en ieder mens deze vier eigenschappen in zich heeft. Ieder individu is soms goed, soms slecht of opstandig, soms simpel en soms weet hij überhaupt niet waar het over gaat. De aanpak van de rasja leert ons het volgende: Als mijn kind naar mij toekomt en zegt over zichzelf: “Ik ben een rasja, ik ben slecht want x, y of z en dus plaats ik mijzelf buiten de maatschappij, ik geef de moed op, ik ga het niet eens meer proberen”, dan moet ik hem hard aanpakken en hem als het ware de tanden uit zijn mond slaan. Wat ik hem moet aangeven is dat met zo’n attitude we Egypte niet hadden kunnen verlaten. Als we blijven kijken naar onze tekortkomingen en onszelf niet genoeg waarderen, alles zwart zien, dan blijven we slaven. Ik moet hem duidelijk zien te maken dat net zoals tanden maar een heel klein onderdeel vormen van de mens in zijn totaliteit (ja, wel heel zichtbaar, maar in verhouding echt maar een klein deel), zo is zijn negatief zelfbeeld niet wie hij in essentie is en is er dus geen reden voor hem om daardoor in een depressie te geraken. We zijn allemaal goed, allemaal slecht, allemaal onschuldig en soms allemaal een beetje dom. Vrijheid betekent: kunnen leven met jezelf en ondanks je (eventuele) tekortkomingen toch trots zijn en jezelf in de spiegel durven zien om altijd vooruit te gaan, te stijgen op de spirituele ladder. Misschien dat het me toch gaat lukken om er een inspirerende seider van te maken, op z’n minst voor mezelf! Sjabbat Sjalom en een Koosjere Pesach! De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd (dit keer niet in de synagogen) wordt gelezen, is deze week: Tsav (Leviticus 6:1 t/m 8:36). Sjabbat begint 3 april om 18:55 uur en eindigt op 4 april om 21:07 uur. 'De Parasja met Yanki Jacobs' is een wekelijkse column voor de website: joods.nl
Looking for older posts? See the sidebar for the Archive.