Printed from chabadamsterdamsouth.com

Columns

Sjoel gesloten

Wegens het coronavirus heeft het kabinet een verbod op openbare manifestaties ingesteld. Er zijn echter vier uitzonderingen. A. Een wettelijk verplichte samenkomst zoals een vergadering van de gemeenteraad en de Staten-Generaal (max 100 personen) B. samenkomsten die nodig zijn voor de continuering van dagelijkse werkzaamheden van instellingen, bedrijven en andere organisaties (max 100 personen); C. uitvaarten en huwelijksvoltrekkingen (max 30 personen); D. samenkomsten van religieuze of levensbeschouwelijke aard (ook max 30 personen). De reden waarom ook een samenkomst van religieuze of levensbeschouwelijke aard tot de uitzonderingen behoort, heeft waarschijnlijk te maken met de juridisch complexiteit en de gevoeligheden die komen kijken bij het inperken van een grondwettelijk recht (Art 3. GW). In het Jodendom staat de gezondheid van de persoon op de allereerste plek. Van ons wordt immers verwacht dat wij middels mitswot (goede daden) de wereld een betere plek maken. Zonder een goede gezondheid is dat vrijwel onmogelijk. Zowel in Nederland als in het buitenland zijn vrijwel alle sjoeldiensten en gezamenlijke bijeenkomsten afgelast. Uiteraard is dit een zeer pijnlijke en vaak emotionele maatregel, zeker als we weten dat velen onbewust dan terugdenken aan de jaren ’40-‘45. Desondanks is het van essentieel belang dat wij aan onze gezondheid de hoogste prioriteit geven. Wanneer de Misjna (Spreuken de Vaderen 5:22) het verschil tussen positieve en negatieve eigenschappen van de mens belicht, doet hij dit middels het toeschrijven van deze eigenschappen aan de leerlingen van onze goede aartsvader Avraham en de leerlingen van de slechte Bilham. Maar waarom aan hun leerlingen? Waarom niet, aan Avraham en Bilham zelf? Het antwoord daarop is veelzeggend. De Misjna probeert ons hiermee duidelijk te maken dat voor een normale toeschouwer er vaak geen verschil te zien was tussen de ‘goede’ Awraham en de ‘slechte’ Bilham. Beiden oogden als religieuze voormannen en beiden wekten de indruk zich te bekommeren om hun eigen gemeenschap en om de brede samenleving. “Om te weten of iemand goed of slecht is, heeft het geen zin om naar de persoon zelf te kijken”, aldus de Misjna, “maar we moeten kijken naar zijn/haar leerlingen”. Wat is het resultaat van hún gedrag? Als uit hun nazaten goede mensen en goede daden zijn voortgekomen, dan weten we dat ook zij het goed bedoelden. Is het resultaat echter slecht, zijn hun nazaten en hetgeen zijzelf hebben neergezet aan daden negatief, dan kan je ervan uitgaan dat die persoon zelf wellicht ook niet zo goed is/was. Het Hebreeuwse woord dat in deze parasja wordt gebruikt voor zondigen is “ma’al” (Wajikra 5:15). De daadwerkelijk betekenis van dit woord is “toedekken” of “verbergen”. De Parasja geeft hiermee aan dat de essentie van het zondigen is als men zich naar de buitenwereld vertoont als A, de goede, maar wanneer niemand kijkt men eigenlijk B is, de kwade. Uiteraard is het belangrijk en essentieel dat de overheid de vrijheid van religie respecteert en deze niet inperkt. Tegelijkertijd hebben wij, als religieuze gemeenschap, de verantwoordelijkheid, om deze vrijheid niet te misbruiken. De gezondheid van de mensen gaat voorop en daarom ook tijdelijk geen sjoeldiensten. Dus even niet zich vroom voordoen! De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen zou worden gelezen is deze week: Wajikra – Leviticus 1:1 t/m 5:26. Sjabbat begint 27 maart om 18:45 uur en eindigt op 28 maart om 19:55 uur. 'De Parasja met Yanki Jacobs' is een wekelijkse column voor de website: joods.nl

Rust

Wegens het rondgaande coronavirus stonden wij, net als veel anderen in Nederland en in de rest van de wereld, voor een heftige beslissing. Moeten wij de Sjabbat-activiteiten van onze organisatie, Chabad on Campus, door laten gaan of juist niet? Het argument voor annuleren is duidelijk: geen enkel onverantwoord risico nemen en iedere kans op verspreiding van het virus voorkomen. Het tegenargument is: Juist in een tijd dat universiteiten en werkplekken de deuren sluiten, bestaat de behoefte aan gezelschap, verbinding, zingeving. In de parasja lezen we deze week dat sjabbat meer is dan een werkverbod. We hebben de verantwoordelijkheid om de sjabbat zelf te vormen – La’asot et hasjabat. Het vormen en maken van de Sjabbat houdt in dat we sjabbat pas echt beleven als we zelf de sjabbat een vorm geven. De eerste vermelding van de Sjabbat staat in de Thora bij het scheppingsverhaal (Genesis 2:1). “G-d was klaar met het creëren van hemel en aarde, de wereld was volmaakt en dus… rustte HIJ”. Het is exact deze vorm van rust die de Sjabbat kenmerkt. Het vormen van de Sjabbat houdt in dat ik in mijzelf het gevoel opwek dat ik klaar ben met het scheppen van het wereldse. Even geen handel en zelfs geen dalende koersen op de beurs. Op de Sjabbat is er geen business, geen telefoon, geen Internet. De Sjabbat, zoals ik die behoor te vormen, heeft misschien de schijn van een utopie omdat maatschappelijke, werk gerelateerde en het door-de weekse ontbreken, maar ook een utopie mag en moet soms worden nagestreefd. Sjabbat is niet alleen een dag van dit mag niet en dat mag niet. Sjabbat is intens veel breder. Sjabbat is het moment dat we onszelf even boven de schepping van het alledaagse plaatsen. Omdat het Jodendom van ons eist om over onze gezondheid te waken, moeten we de grotere vieringen voorlopig en helaas in de wacht zetten. Maar juist daardoor zijn we aan het denken gezet: wat nu? En uit zo’n ongewilde meditatie komt dan ook weer iets moois naar boven: we proberen zoveel mogelijk van de nood een deugd te maken en we gaan Sjabbat (en Pesach) DIY-kits vormen zodat mensen thuis ook Sjabbat kunnen vieren. Juist op dit moment van maatschappelijke ontwrichting is het van belang dat we overeind blijven. Uiteraard fysiek, maar zeker ook geestelijk. Geen lichaam zonder ziel en geen ziel zonder lichaam. Als de een wat zwakker is, moet de ander zich juist versterken. En dus concentreert onze Community zich nu even iets meer op de diepgang, maar helaas en tijdelijk in een minder sociale entourage. De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen wordt gelezen, is deze week: Kie Tiesa – Exodus 30:11 t/m 34:35. Sjabbat begint 13 maart om 18:20 uur en eindigt op 14 maart om 19:31 uur. 'De Parasja met Yanki Jacobs' is een wekelijkse column op de website: joods.nl

Poeriem

Wachtend op de lift in mijn appartement-complex ontmoette ik Shafir. Omdat ik altijd iedereen beleefd groet en op z’n minst de indruk probeer te vermijden dat er gezegd kan worden dat Joden onvriendelijk zijn, zei ik beleefd: goede avond. Shafir haakte daar meteen op in, terwijl de lift maar niet naar beneden kwam. Hij vertelde, bijna excuserend, dat hij uit Iran afkomstig is. Waarom weet ik eigenlijk niet, maar ik reageerde daarop dat ik graag Iran zou willen bezoeken maar dat mij dat momenteel niet helemaal verstandig lijkt, en niet alleen vanwege het coronavirus. Hij begreep mijn cryptische opmerking erg goed. Ondertussen was de lift aangekomen. We gaan de lift in en net voordat ik uitstap zegt hij duidelijk emotioneel: weet u dat het mijn innige verlangen is, al jarenlang, om Israël in het echt te zien en te ervaren. “Nu kan het niet, want ik heb het Iraanse staatsburgerschap” zei hij “Maar het is wel het eerste wat ik ga doen, zodra ik mijn Nederlandse paspoort ontvang”. De lift was op zijn etage en ik bleef achter met een goed en ook een ietwat verbouwereerd gevoel. Jammer dat de liften zo pijlsnel zijn, maar ik zal hem nog weleens vaker in de lift treffen, dacht en hoopte ik. Aankomende week is er wederom een joodse feestdag – Poeriem. Op deze bijzondere dag, die gevierd wordt middels verkleedpartijen en vrolijkheid, herinneren wij dat men in het oude Perzische Rijk geprobeerd heeft ons volk te vernietigen, maar dat dat uiteindelijk niet gelukt is. Anders dan bij andere Joodse feestdagen is er met Poerim geen duidelijk zichtbare rol voor G-d weggelegd, Zijn naam komt in de rol van Esther nergens voor. Er zijn geen bovennatuurlijke wonderen en de gehele Poerim-geschiedenis is in principe af te doen als een toevallige samenloop van omstandigheden. Dat de antisemitische Haman zijn snode plannen niet kon uitvoeren zou te maken kunnen hebben met het feit dat Esther – de koningin – Joods bleek te zijn en dat de machtige Perzische koning nog een onbetaalde schuld had aan haar neef Mordechai – leider van het Joods gerechtshof – omdat hij toevalligerwijs een samenzwering had weten te voorkomen. Ongeacht religie, ideologie of levensovertuiging, hebben wij als gewone mensen normaliter de neiging om deugdelijk en rechtschapen te handelen wanneer het gaat over de grote lijnen. Maar tegelijkertijd nemen we te vaak een achteloze houding aan ten aanzien van de zogenaamde kleine zaken en het gewone intermenselijke contact. Mijn ‘goede avond’ bij de lift was niets bijzonders, gewoon beleefd, maar heeft wel iets losgemaakt bij mijn medepassagier en zeker ook bij mij. Iets moois waaruit alleen maar iets goed kan voortkomen. Wanneer? Waarom? Wat? Geen idee, maar zo zou het kunnen gaan. Exact dat is de boodschap van Poerim. Door G-d weg te laten uit het Poerim-verhaal vertelt het Jodendom ons dat ook en juist in het alledaagse – op de momenten dat het religieuze karakter niet perse zichtbaar is en belangrijke beslissingen niet genomen hoeven te worden- behoren wij te handelen met een moreel kompas. O ja, net voordat de deur van de lift sloot hoorde ik Shafir nog zeggen: bid voor mij dat ik mijn Nederlands staatsburgerschap snel zal krijgen en ik zal er alles aan doen dat de mensen van Iran en Israël weer vrienden kunnen zijn. De Parasja, afdeling in de Torah die wereldwijd in de synagogen wordt gelezen, is deze week: Tetsave – Exodus 27:20 t/m 30:10. Sjabbat begint 6 maart om 18:05 uur en eindigt op 7 maart om 19:19 uur. De vastendag van Esther begint maandag 9 maart om 05:16 uur en eindigt om 19:22 uur. Op 9 maart na 19:22 uur en op 10 maart is het Poeriem. Met Poeriem staan de volgende vier gebruiken centraal: 1. Het lezen van de Megilat Esther 2. Het eten van een feestmaaltijd 3. Geld voor de armen 4. Het geven van eetbare geschenken aan vrienden en kennissen. 'De Parasja met Yanki Jacobs' is een wekelijkse column op de website: joods.nl
Looking for older posts? See the sidebar for the Archive.